تنبلی چشم کودکان را جدی بگیرید/ درمان تنبلی چشم فقط تا 10سالگی

تهران - آمبلیوپی یا تنبلی چشم نوعی اختلال بینایی است که باعث کاهش دید مرکزی در یک چشم به ظاهر سالم می‌شود، در این حالت اگرچه ساختمان ظاهری چشم سالم است ‌اما دید چشم حتی با استفاده از عینک هم کامل نمی‌شود.

به گزارش خبرنگاراجتماعی ایرنا، زمانی که تکامل بینایی در یکی از چشم‌ها، طبیعی و در چشم دیگر غیرطبیعی باشد، چشم مبتلا به ضعف بینایی (تنبل) است، هرچند در این بیماری معمولا یک چشم درگیر است، اما در برخی حالات ممکن است هر دو چشم به صورت همزمان تنبل باشند.

تنبلی چشم در 2 تا 3 درصد از کودکان مشاهده می‌شود که بهترین زمان برای اصلاح این حالت دوران نوزادی یا اوایل کودکی است.

اگرچه نوزادان تازه متولد شده قادر به دیدن هستند، اما بینایی آنها در ماه‌های اول تولد، تکامل می‌یابد و درسال‌های اول کودکی، بینایی به سرعت کامل و در 9 سال اول زندگی، رشد بینایی کودک تکمیل می‌شود وبرای دستیابی به دید طبیعی، تکامل همزمان دو چشم لازم است.

پزشکان توصیه می کنند، بینایی همه کودکان تا قبل از سه سالگی توسط پزشک ارزیابی شود و بسیاری از پزشکان معاینه‌های چشم پزشکی را به عنوان بخشی از معاینه‌های معمول کودکان انجام می‌دهند و در صورت نیاز، کودک را به چشم پزشک معرفی می‌کنند.

پزشکان معتقدند روش‌های نوین، ارزیابی بینایی را در نوزادان و کودکان کم سن مقدور ساخته است و در صورت وجود سابقه خانوادگی ابتلا به ˈاسترابیسمˈ یا ˈلوچیˈ، ˈآب مرواریدˈ و یا دیگر بیماری‌های جدی چشمی، معاینه چشم‌ها در دوران نوزادی توصیه می‌شود.



**علت تنبلی چشم چیست؟

تنبلی چشم در اثر اختلال در عملکرد طبیعی چشم‌ها و تکامل بینایی اتفاق می‌افتد، در بسیاری از موارد ممکن است علل مرتبط با تنبلی چشم ارثی باشد که به دو دسته زیر تقسیم می شود.

* استرابیسم (لوچی)، اغلب به دنبال استرابیسم اتفاق می‌افتد، در استرابیسم یا انحراف چشم‌ها، کودک برای فرار از دوبینی از چشم بهتر خود، استفاده می‌کند و در نتیجه چشم منحرف، تکامل نمی‌یابد.

*عیوب انکساری، انواعی از اختلال‌های بینایی بوده که با تجویزعینک قابل اصلاح است، تنبلی چشم زمانی اتفاق می‌افتد که عیب انکساری شامل دوربینی، نزدیک بینی یا آستیگماتیسم در یک چشم (در زمانی که چشم دیگر سالم است) و یا در دو چشم (در حالی که اختلاف قابل توجهی بین دو چشم است) وجود داشته باشد.

در این حالت چشم بدتر تنبل می‌شود، وجود عیب انکساری شدید در دو چشم می‌تواند منجر به تنبلی هر دو چشم شود، تشخیص این نوع آمبلیوپی معمولا مشکل است چرا که در این حالت، ظاهر چشم‌ها طبیعی بوده و به نظر می‌رسد که دید کودک اشکالی نداشته باشد.

افتادگی پلک، آب مروارید و کدورت قرنیه از جمله عوامل مسدود کننده مسیر بینایی است که شدیدترین حالت آمبلیوپی را ایجاد می‌کند.



تنبلی چشم چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص تنبلی چشم کار آسانی نیست، چرا که تا زمانی که کودک مشکل واضحی نداشته باشد و یا دچارانحراف واضح چشمی نباشد، والدین متوجه مشکل بینایی کودک نخواهند شد، آمبلیوپی یا تنبلی چشم بر اساس اختلاف قدرت بینایی بین دو چشم یا ضعف بینایی هردو چشم تشخیص داده می‌شود.

پزشکان معتقدند اندازه گیری قدرت بینایی در کودکان کم سن، کار مشکلی است اما چشم پزشک با به کارگیری روش‌های خاصی از جمله بررسی چگونگی تمرکز و تعقیب کردن اشیا توسط یک چشم - در حالی که چشم دیگر پوشانده شده - ،‌ می‌تواند قدرت بینایی کودک را تخمین بزند.

توجه داشته باشید که ضعف بینایی در یک چشم همیشه به معنای تنبلی چشم نیست و ممکن است دید کودک با تجویز عینک اصلاح شود و یا اینکه سایر بیماری‌های چشمی مانند آب مروارید، عفونت‌ها، تومورها و یا سایر اختلال‌های داخل چشم عامل کاهش بینایی باشد که اگر امکان درمان آنها وجود داشته باشد، دید کودک نیز اصلاح می‌شود.

کودکان باید برای اصلاح تنبلی چشم خود از چشم ضعیف‌تر خود استفاده کنند که دراین حالت باید طبق تجویز پزشک پوششی بر روی چشم قوی‌تر به مدت چند هفته و یا چند ماه وحتی زمانی که تنبلی اصلاح شد قرار گیرد.

با این حال ممکن است برای جلوگیری از برگشت این عارضه، پزشکان استفاده از پوشش بر روی چشم سالم را برای مدت‌ها ضروری بدانند.

اگر تنبلی چشم اصلاح نشود، مشکلات زیادی رخ خواهد داد که ایجاد نقص بینایی شدید و دایمی در چشم تنبل، از بین رفتن دید سه بعدی، محرومیت از نعمت بینایی برای همه عمر از مهم‌ترین آن محسوب می شود.

رییس مرکز توسعه پیشگیری سازمان بهزیستی کشور در این باره گفت: امسال برای اجرای طرح پیشگیری از تنبلی چشم یک میلیارد و 200 میلیون تومان اعتبار در نظر گرفته شده است.

ˈمحمد نفریه ˈ با اشاره به اینکه طرح پیشگیری از تنبلی چشم از ابتدای آبان ماه امسال در همه پایگاه های دائم و غیر دائم سراسرکشور اجرا شده است، اظهار داشت: این طرح تا 15 آذرماه جاری ادامه دارد و خانواده‌ها می‌توانند با مراجعه به پایگاه‌های این طرح از بروز بیماری تنبلی چشم فرزندانشان جلوگیری کنند.

وی تصریح کرد: 59 هزار پایگاه در کنار 635 پایگاه دائم در سراسر کشور آمادگی اجرای طرح پیشگیری از تنبلی چشم را دارند و کودکان زیر 5 سال می‌توانند در این طرح شرکت کنند.

نفریه افزود: سن ایده‌آل مداخله برای پیشگیری از تنبلی چشم زیر پنج سال است و این بیماری تا هفت سالگی قابل درمان و تشخیص است، اما پس از 12 سالگی امیدی به درمان آن وجود ندارد و فرد بینایی‌اش را از دست می‌دهد، ضمن اینکه در هفت تا 12 سالگی به سختی درمان می‌شود.

رییس مرکز توسعه پیشگیری سازمان بهزیستی کشور افزود: پیش بینی می‌شود امسال بیش از 3 میلیون و 600 هزار کودک در طرح پیشگیری از تنبلی چشم شرکت کنند.

وی درباره هزینه های مراجعه کنندگان این طرح گفت: هزینه‌هایی که برای مراجعه کنندگان و خانواده‌ها در این طرح در نظر گرفته شده بسیار کم و ناچیز است.